Câu chuyện 5 chú khỉ và 1 nải chuối
Một hiện tượng mà theo đó chứng minh được xác suất ra quyết định của cá nhân tăng lên song song cùng tỷ lệ có người quyết định tương tựTrong một thí nghiệm nhỏ, người ta nhốt 5 chú khỉ vào một cái chuồng. Trong chuồng có một nải chuối được đặt trên đỉnh cái thang. Mỗi khi có chú khỉ nào leo lên thang, người ta lại xịt nước lạnh lên đầu những chú còn lại. Sau một thời gian, cứ có chú khỉ tìm đến nải chuối, đều sẽ bị tất cả các bạn cùng chuồng xông tới “đánh hội đồng”. Thế rồi không còn chú khỉ nào dám leo lên thang nữa.
Người ta quyết định thay một chú khỉ trong đám bằng một chú mới. Điều đầu tiên chú khỉ mới làm là leo thang và ngay lập tức bị đám còn lại quây đánh. Ngay cả khi người ta thay mới hết những chú khỉ trong chuồng rồi, sự việc này vẫn diễn ra. Nếu phỏng vấn được các chú khỉ, chắc câu trả lời sẽ là: “Tôi không biết, đó vẫn là những điều diễn ra thường ngày thôi mà”.
Phần lớn con người cũng như những chú khỉ kia, có khuynh hướng làm theo hay tin theo một việc có nhiều người làm hay tin dù chẳng hiểu vì sao. Động lực hành vi ở đây là vì những người khác đang làm điều đó, bất chấp hành động đó đi ngược lại với niềm tin của mình.
